قلعه مدرسه:

خيرآباد منطقه اي است در جنوب شرقي بهبهان، بر كنار رودخانه اي به همين نام كه از چندين آبادي تشكيل شده است.  اين منطقه به بركت رودخانه مزبور، حاصلخيز و آباد و از قديم الايام مورد توجه حكومتهاي وقت بوده است.

در كتاب فارسنامه ناصري، تاليف حاج ميرزا حسن حسيني فسائي آمده است: ايالات بهبهان و كهگيلويه، در زمان شاه سليمان صفوي (1086 ه ق)، به حسين علي خان زنگنه فرزند شيخ علي خان زنگنه كرمانشاهي (متوفي به سال 1101 ه ق)، وزير دانشمند سلاطين صفوي عنايت گرديد.

در سال 1089(ه ق)، حسين علي خان زنگنه، با آنكه مردي صحراگرد و ايلاتي بود و از علوم رسميه زمان، خصوصاً علم فقه آشنايي كامل داشت، براي ترويج علم و كمال، در كنار رودخانه خيرِآبادبهبهان، مدرسه اي در كمال وسعت يعني 9943 متر مربع بنا كرد كه تماماً از آجر پخته و گچ ساخته شده و داراي طاقهاي كوتاه و بلند، مسجد،  حجره براي معلمان، آشپزخانه و حياط داخلي بود. براي تامين هزينه نگهداري مدرسه، درآمد قريه خيرآباد را وقف آن نمود.

همچنين براي تامين نيازهاي ضروري روزمره طلاب و دانشجويان اين مدرسه ديني، در كنار آن به قدر ضرورت، بازارچه اي مشتمل  بر چندين دكان (مغازه)، جهت عرضه كالا و حمامي در خور دانشجويان، مهيا و بنا نمود.

تاريخ بناي مدرسهه را كه با حروف ابجد و با عبارت (منزل علم و دانش و ادب است) نگاشته اند، معادل 1089 هجري قمري مي باشد.

مدرسه علميه خيرآباد، از همان زمان تاسيس تا سالهاي بعد، داراي اهميت و صاحب نامي خاص بوده است و جمعي از علما در آن به تدريس اشتغال و گروهي از فضلا نيز از آن برخاسته اند، آنچنان كه دانشمند بزرگ، سيد عبداله جزايري، در تاليفش به نام (اجازه كبير) كه در سال 1168 نوشته است، از دانشمندان و فضلائي كه با آنها ملاقات كرده نام برده، منجمله مي نويسد: آقا محمد رضا فرزند ملامحمد هادي، فرزند ملا محمد صالح مازندراني كه فاضلي محقق، بلند پايه و مدرس مدرسه علميه خير آباد از محال بهبهان است را يك بار در شوشتر ملاقات نمودم و بار ديگر در بهبهان در محضرش كه شرح لمعه را تدريس مي كرد، حضور يافتم. وي تاريخ وفات آقا محمد رضا را 1150 تا 1160 هجري قمري نوشته است. در سال 1135 (ه ق) كه علما اخباري در بهبهان شهرتي يافته بودند، مرحوم آيت الله وحيد بهبهاني، از نجف اشرف به بهبهان عزيمت و به مدت 30 سال در اين شهر اقامت نمودند و به مقابله و مباحثه علمي با علماي اخباري پرداختند. علماي اخباري به ناچار به مدرسه خيرآباد رفته و آن را به برج و باروئي مستحكم تبديل نمودند، كه از آن زمان به بعد، مدرسه علميه خيرآباد، به قلعه مدرسه معروف گرديد.

گرچه بازار و حمام اين مدرسه، امروزه از بين رفته است، ولي شكل ظاهري و تعدادي از حجره هاي آن هنوز هم باقي مانده است و به مردم علم دوست بهبهان پيام مي دارد، تا در مرمت و حفظ اين ميراث فرهنگي و ارزشمند كوشا و اقدام لازم مبذول فرمايند.